Konya Bilim Merkezi İlimge

Ekolojik Sistemler Kuramı: İnsan Gelişiminde Çevresel Etkileşimler

 Feyza Güsün
 5 dk  618

Ekolojik Sistemler Kuramı, psikoloji alanında gelişimsel süreci anlamak ve açıklamak için kullanılan bir teoridir. Amerikalı psikolog Urie Bronfenbrenner tarafından 1970'lerde ortaya atılmıştır. Bu kuram, insanların gelişimini çeşitli etkileşim düzeylerindeki çevresel faktörlerin birleşimi olarak değerlendirir. Bronfenbrenner, insanları bir ekosisteme benzeterek insan gelişiminin sosyal çevre ile karşılıklı etkileşim içinde olduğunu vurgular. Ekolojik Sistemler Kuramı, çevresel etkileşimleri beş farklı seviyede tanımlar. Her seviye, bireyin yaşamını etkileyen farklı faktörlerle ilişkilidir ve bireysel gelişim üzerinde farklı bir etki sağlar.

En içteki seviye olan mikro sistem, en yakın çevreyi temsil eder. Aile, okul, arkadaşlar ve iş arkadaşları gibi doğrudan etkileşimde bulunulan kişiler ve ortamlar bu seviyeye örnektir. Bireyin doğrudan deneyimlediği ve etkilendiği birimlerle ilişkilendirilir.

Makro sistem, bir bireyin yaşadığı toplumun ve kültürün geniş ölçekteki etkilerini temsil eder. Toplumsal normlar, ekonomik yapı, siyasi sistem ve kültürel değerler gibi faktörler bireyin gelişimini dolaylı olarak etkileyen unsurlardır. Örneğin bir kişinin yaşadığı toplumun eğitim sistemi veya ekonomik koşullar, bireyin gelişimine etki eden makro sistem faktörleridir.

Meso sistem, bireyin mikro sistemler arasındaki ilişkileri temsil eder. Örneğin bir çocuğun aile yaşamı ile okul yaşamı arasındaki etkileşimler meso sistem içinde değerlendirilir. Meso sistemdeki değişiklikler, bireyin yaşamındaki mikro sistemler arasında bir etki yaratır ve dolaylı olarak gelişimini etkiler.

Ekzosistem, bireyin doğrudan etkileşimde bulunmadığı ancak yine de gelişimini etkileyen faktörleri temsil eder. Örneğin bir ebeveynin çalıştığı iş yeri veya ailenin yaşadığı mahalle ekzosistem faktörleri olarak değerlendirilebilir. Bu faktörler bireyin yaşamına dolaylı olarak etki eder ve çevresel koşulları şekillendirir.

Son olarak kronosistem, zaman boyunca değişen ve gelişimi etkileyen faktörleri temsil eder. Bu seviye kişinin yaşamındaki geçişler, olaylar ve zamanla ortaya çıkan değişikliklerle ilgilidir. Örneğin boşanma, göç veya ekonomik durgunluk gibi olaylar bireyin gelişimini etkileyen kronosistem faktörleri arasında yer alır.


Ekolojik Sistemler Kuramı, insan gelişimini sadece bireysel özelliklerle değil çevresel etkileşimlerle birlikte ele alır. Bu kuram, bireyin yaşadığı mikro sistemlerden başlayarak

daha geniş çevresel faktörlerin gelişim üzerindeki etkilerini göz önünde bulundurur ve bütüncül bir bakış açısı sunar. Pazarlama açısından bu kuram tüketicilerin gelişim süreçlerini anlamak, pazarlama stratejilerini kişiselleştirmek ve müşteri ilişkilerini güçlendirmek için değerli bir araç olarak kullanılabilir.

Ekolojik Sistemler Kuramı, pazarlamacılara tüketicilerin davranışlarını ve satın alma tercihlerini anlamak için geniş bir bakış açısı sunar. Bu kuram, tüketicilerin çevresel etkileşimlerden nasıl etkilendiğini ve bu etkileşimlerin pazarlama stratejilerini nasıl şekillendirebileceğini anlamak için önemli bir çerçeve sunar.

Pazarlamacılar, Ekolojik Sistemler Kuramı'nı kullanarak tüketicilerin mikro sistemlerini anlayabilirler. Tüketicilerin doğrudan etkileşimde bulundukları aileleri, arkadaşları, iş arkadaşları ve diğer kişiler bu mikro sistemlere örnek olarak verilebilir. Pazarlamacılar, tüketicilerin bu mikro sistemlerdeki etkileşimlerini ve bu etkileşimlerin satın alma davranışlarına nasıl yansıdığını değerlendirebilirler. Örneğin bir tüketiciyi etkileyen aile dinamikleri, satın alma kararlarını ve marka tercihlerini etkileyebilir. Pazarlamacılar, tüketicilerin mikro sistemlerindeki etkileşimlerini göz önünde bulundurarak hedef kitlelerine özel pazarlama mesajları ve stratejileri geliştirebilirler.

Meso sistem, tüketicilerin mikro sistemler arasındaki ilişkileri temsil eder. Pazarlamacılar, tüketicilerin bu meso sistemlerdeki etkileşimlerini ve ilişkilerini değerlendirebilirler. Örneğin, bir tüketicinin iş yerindeki arkadaşlarıyla olan ilişkisi, marka tercihlerini veya satın alma kararlarını etkileyebilir. Pazarlamacılar, meso sistemlerdeki etkileşimleri anlamak ve bu ilişkileri güçlendirmek için sosyal medya veya topluluk tabanlı pazarlama stratejileri kullanabilirler.

Ekzosistem, tüketicilerin doğrudan etkileşimde bulunmadıkları ancak yaşamlarını etkileyen faktörleri temsil eder. Pazarlamacılar, tüketicilerin bu ekzosistem faktörlerini dikkate alarak pazarlama stratejilerini şekillendirebilirler. Örneğin bir tüketiciyi etkileyen toplumsal normlar veya kültürel değerler, marka imajını veya ürün tasarımını etkileyebilir. Pazarlamacılar, ekzosistem faktörlerini anlamak ve bu faktörleri pazarlama stratejilerine entegre etmek için pazar araştırması ve segmentasyon yöntemlerini kullanabilirler.

Son olarak kronosistem, tüketicilerin gelişim süreçleri boyunca zamanla değişen faktörleri temsil eder. Pazarlamacılar, tüketicilerin yaşam süreçlerini ve geçişlerini anlamak için kronosistemi değerlendirebilirler. Örneğin bir tüketicinin yaşamında önemli bir dönüm noktası olan bir olay, satın alma davranışlarını veya marka tercihlerini etkileyebilir. Pazarlamacılar, kronosistemdeki değişiklikleri anlamak ve müşteri yaşam döngüsüne uygun pazarlama stratejileri geliştirmek için müşteri takibi ve veri analizi gibi araçları kullanabilirler.

İnsanların gelişim sürecini yalnızca bireysel özellikler ve içsel faktörlerle açıklamayan, birçok dış etkenin de gelişim sürecine olumlu veya olumsuz katkılar sağladığını ifade eden Ekolojik Sistemler Kuramı, bu etkilerin anlaşılması ve insanın gelişimini bütüncül bir şekilde ele alması açısından önemlidir.

#psikoloji #kuram #ekolojik sistemler kuramı
0
0
0
Kaynakça

Baykara Acar, Yüksel, Acar, Hakan. ‘’Sistem Kuramı - Ekolojik Sistem Kuramı ve Sosyal Hizmet: Temel Kavramlar Ve Farklılıklar’’ . Toplum ve Sosyal Hizmet ,13/1, ss 29-35, 2002.

Danış, Arş. Gör. M. Zafer . "Davranış Bilimlerinde Ekolojik Sistem Yaklaşımı". Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi 9 / 9,ss 45-54, 2006.

Demir Yıldız, Canan., Dönmez, Burhanettin. ‘’Ekolojik Sistemler Kuramı Çerçevesinde Yöneticilerin Karar Verme Davranışını Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi’’. International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume, 12/28, ss 223-244, Ankara, 2010.


BENZER MAKALE
Matematik Öğrenme Güçlüğü: Diskalkuli

Matematik Öğrenme Güçlüğü: Diskalkuli

Matematiğin sevilmeme nedenleri arasında yer alan öğretmen, okul ve çevre gibi faktörlerin yanında başka...

Beş Faktörlü Kişilik Modeli

Beş Faktörlü Kişilik Modeli

Kişilik, toplumda bireyleri birbirinden ayıran ve faklı kılan özellikler bütünüdür. Kişilerde ve...

Gestalt Teorisi ve İlkeleri

Gestalt Teorisi ve İlkeleri

Gestalt teorisine göre; bütün, parçaların toplamından farklı bir anlam ifade eder ve birey, bütünü...

Müziği Neden Seviyoruz?

Müziği Neden Seviyoruz?

Müziği seviyoruz çünkü bizi iyi hissettiriyor. Peki, neden kendimizi iyi hissetmemizi sağlıyor? 2001...

Kompulsif Biriktirme Hastalığı: Dispozofobi

Kompulsif Biriktirme Hastalığı: Dispozofobi

Daha önce ‘belki ileride işe yarar’ düşüncesi ile eşyalarınızı atamadığınız oldu mu? Başkalarının...

Somatik Bellek

Somatik Bellek

Somatik bellek, vücudun motor hareketlerini ve fiziksel deneyimlerini hatırlama yeteneğidir.

Renkleri Tatmanın, Sayıları Duymanın Yolu: Sinestezi

Renkleri Tatmanın, Sayıları Duymanın Yolu: Sinestezi

Synesthesia” kelime kökleri itibariyle Yunanca syn (birlikte) ve aesthe-sis (algılamak) olan iki kelimenin birleşiminden...

Bir İkna ve Retorik Sanatı: Kırmızı Sazan Safsatası

Bir İkna ve Retorik Sanatı: Kırmızı Sazan Safsatası

Retorik, iletişim yoluyla ikna etme sanatlarından bir tanesidir. Motive etmek veya bilgilendirmek için insanların...

Abraham Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi

Abraham Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi

Psikolog Abraham Maslow, 20. yüzyılın en tesirli psikologlarından biri olarak kabul edilmiş ve 1943 yılında yayımladığı...

Bilinçli Rüya Görmek

Bilinçli Rüya Görmek

Lusid rüya, kişinin rüya gördüğünün farkında olduğu ve rüyayı yönetebildiği rüya...

ANASAYFA
RASTGELE
KATEGORİLER
POPÜLER
EN YENİLER