Konya Bilim Merkezi İlimge

Abraham Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi

 Kerim Emre Karabacak
 4 dk  186

Psikolog Abraham Maslow, 20. yüzyılın en etkili psikologlarından biri olarak kabul edilmiş ve 1943 yılında yayımladığı "A Theory of Human Motivation" (İnsan Motivasyonu Teorisi) adlı makalede "ihtiyaçlar hiyerarşisi" kuramını ortaya atmıştır. Bu kuram, insanların ihtiyaçlarının belirli bir intizam ve öncelik sırasına sahip olduğunu öne sürmüş ve insan eylemlerini anlamada önemli bir araç olarak kullanılmıştır.

İnsan doğası gereği psikolojik ve fizyolojik ihtiyaçları olan bir varlıktır. Bu ihtiyaçlar zaman içerisinde araştırmacıların da ilgisini çekmiştir İnsan kendi varlığını, var olma sebeplerini, hedeflerini ve amaçlarını sorgulamış, ihtiyaçlarının da farkına varmıştır.

Abraham Maslow tarafından ortaya atılan ihtiyaçlar hiyerarşisi kapsamında gereksinimler belirli bir sıra ve düzen içerisinde ele alınmıştır. Alt basamaktaki gereksinimin karşılanması halinde bir üst basamağa geçilmiş demektir. Kişilik oluşumun tamamlanması için bütün gereksinimlerin belirli ölçülerde karşılanması gerektiği ifade edilir.

Maslow'a göre insanların eylemlerinin temelinde beş farklı düzeydeki ihtiyaçlar yer alır. Bu ihtiyaçlar, piramidal bir yapıda hiyerarşik olarak düzenlenmiştir; temel fizyolojik gereksinimlerden başlayarak daha üst düzeydeki psikolojik ve sosyal ihtiyaçlara doğru ilerler. İhtiyaçlar hiyerarşisi şu şekilde sıralanır:

1. Fizyolojik ihtiyaçlar:

En temel düzeydeki ihtiyaçlar, insanların hayatta kalabilmesi için gerekli olan temel fizyolojik gereksinimlerdir. Bunlar açlık, susuzluk, uyku, barınma, cinsel tatmin ve vücut sıcaklığının düzenlenmesi gibi ihtiyaçları içerir. Fizyolojik ihtiyaçlar, hayatta kalma ve vücut fonksiyonlarını sürdürme amacı taşıdığından diğer hiyerarşik düzeylere geçebilmek için öncelikli olarak karşılanması gereken ihtiyaçlardır.

2. Güvenlik ve güvence ihtiyacı:

Fizyolojik ihtiyaçlar karşılandıktan sonra bireyler güvenli bir ortamda olma ve tehlikelerden korunma ihtiyacını hissederler. Bu düzeydeki ihtiyaçlar iş güvencesi, barınma güvencesi, sağlık güvencesi, finansal istikrar ve çevresel güvenlik gibi unsurları kapsar. Güvenlik ve güvence ihtiyacı, insanların kendilerini tehdit altında hissetmemeleri ve gelecekleriyle ilgili belirsizliklerin azaltılması gerekliliğini ileri sürmesi nedeniyle önemlidir.

3. Sosyal ihtiyaçlar:

İnsanlar sosyal varlıklardır ve diğer insanlarla etkileşim içinde olma ihtiyacı hissederler. Bu düzeydeki ihtiyaçlar ait olma, sevgi, arkadaşlık, aile bağları, iş arkadaşlarıyla uyum ve sosyal ilişkileri içerir. İnsanlar, topluma bağlılık ve çevresiyle anlamlı ilişkiler kurma ihtiyacı duyarlar. Sosyal ihtiyaçların tatmin edilmesi, kişisel memnuniyet ve mutluluğun önemli bir göstergesidir.

4. Saygı ve ilgilenilme ihtiyacı:

Bu düzeyde insanlar kendilerine saygı duyma, başkaları tarafından değerli ve önemli hissedilme ihtiyacı duyarlar. Saygı ve ilgi ihtiyacı, kişinin kendini değerli ve becerikli hissetmesini sağlar. Kişinin başarıları tarafından takdir edilmesi, onaylanması ve toplumdaki statüsü gibi faktörler bu düzeyde etkili olur. Bu ihtiyaçlar, özgüvenin ve kişisel değer algısının gelişiminde önemli rol oynar.

5. Kendini gerçekleştirme ihtiyacı:

Maslow'un ihtiyaçlar hiyerarşisinin en üstünde yer alan düzey, insanların potansiyellerini tam anlamıyla geliştirmeye ve en iyi versiyona dönüşmeye çalıştıkları düzeydir. Kendini gerçekleştirme ihtiyacı, yaratıcılığın, problem çözme becerilerinin, kişisel hedeflerin gerçekleştirilmesinin ve bireyin en yüksek potansiyele ulaşmasının amacıdır. Bu düzeye ulaşan insanlar, içsel tatmini ve bütünlüğü hissederler.


Maslow'un ihtiyaçlar hiyerarşisi, insan davranışlarının anlaşılması ve motivasyonun anlamlandırılması açısından önemli bir teoridir. Ancak bu teori insan davranışlarını tek bir modele indirgeme eğilimindedir ve her bireyin ihtiyaçları farklılık göstermektedir. Kültürel farklılıklar, bireysel özellikler ve deneyimler, ihtiyaçların öncelik sırasını ve tatmin düzeyini etkiler.

Sonuç olarak Maslow'un ihtiyaçlar hiyerarşisi, insan motivasyonunu ve davranışlarını anlama konusunda önemli bir katkı sağlar. Ancak bu teorinin eksiklikleri ve sınırlamaları göz önünde bulundurulmalıdır. Bu teori, diğer psikolojik teoriler ve yaklaşımlarla birleştirilerek insan davranışlarını anlamak için daha kapsamlı bir bakış açısı elde edilmelidir.

#AbrahamMaslow #İhtiyaçlarhiyerarşisi #Psikoloji #Kuram
0
0
0
Kaynakça

Kondo Yoshio, Creativity in Daily Work. Human Systems Management, 9 (1), 1990, 7-13.

Maslow Abraham, A Theory of Human Motivation. Psychological Review, 50, 1943, 370-396.

Maslow Abraham, The Farther Reaches of Human Nature. Journal of Transpersonal Psychology, 1 (1), 1969, 1–9.

Walsh Philip, Creating a “Values” Chain For Sustainable Development in Developing Nations: Where Maslow Meets Porter. Environment, Development and Sustainability, 13 (4), 2011, 789-805.



BENZER MAKALE
Matematik Öğrenme Güçlüğü: Diskalkuli

Matematik Öğrenme Güçlüğü: Diskalkuli

Matematiğin sevilmeme nedenleri arasında yer alan öğretmen, okul ve çevre gibi faktörlerin yanında başka...

Beş Faktörlü Kişilik Modeli

Beş Faktörlü Kişilik Modeli

Kişilik, toplumda bireyleri birbirinden ayıran ve faklı kılan özellikler bütünüdür. Kişilerde ve...

Gestalt Teorisi ve İlkeleri

Gestalt Teorisi ve İlkeleri

Gestalt teorisine göre; bütün, parçaların toplamından farklı bir anlam ifade eder ve birey, bütünü...

Müziği Neden Seviyoruz?

Müziği Neden Seviyoruz?

Müziği seviyoruz çünkü bizi iyi hissettiriyor. Peki, neden kendimizi iyi hissetmemizi sağlıyor? 2001...

Kompulsif Biriktirme Hastalığı: Dispozofobi

Kompulsif Biriktirme Hastalığı: Dispozofobi

Daha önce ‘belki ileride işe yarar’ düşüncesi ile eşyalarınızı atamadığınız oldu mu? Başkalarının...

Somatik Bellek

Somatik Bellek

Somatik bellek, vücudun motor hareketlerini ve fiziksel deneyimlerini hatırlama yeteneğidir.

Renkleri Tatmanın, Sayıları Duymanın Yolu: Sinestezi

Renkleri Tatmanın, Sayıları Duymanın Yolu: Sinestezi

Synesthesia” kelime kökleri itibariyle Yunanca syn (birlikte) ve aesthe-sis (algılamak) olan iki kelimenin birleşiminden...

Bir İkna ve Retorik Sanatı: Kırmızı Sazan Safsatası

Bir İkna ve Retorik Sanatı: Kırmızı Sazan Safsatası

Retorik, iletişim yoluyla ikna etme sanatlarından bir tanesidir. Motive etmek veya bilgilendirmek için insanların...

Bilinçli Rüya Görmek

Bilinçli Rüya Görmek

Lusid rüya, kişinin rüya gördüğünün farkında olduğu ve rüyayı yönetebildiği rüya...

Stockholm Sendromuna Dair Açık Bir Vaka: Natascha Kampusch Olayı

Stockholm Sendromuna Dair Açık Bir Vaka: Natascha Kampusch Olayı

Stockholm sendromu, rehin veya rehinelerin kendilerini alıkoyan kişi veya kişilere duyduğu sempatidir. Zaman geçtikçe...

ANASAYFA
RASTGELE
KATEGORİLER
POPÜLER
EN YENİLER