Konya Bilim Merkezi İlimge

Kompulsif Biriktirme Hastalığı: Dispozofobi

 Azime Selin Ekici
 3 dk  344

Daha önce ‘belki ileride işe yarar’ düşüncesi ile eşyalarınızı atamadığınız oldu mu? Başkalarının maddi manevi değer vermediği şeylere değer verdiğiniz oldu mu? Eğer böyle bir durumu yaşıyorsanız Kompulsif Biriktirme Hastalığı (Dispozofobi) ya da İstifçilik sorunu yaşıyor olabilirsiniz.

Biriktirme bozukluğu, kişinin parasal değeri olsun ya da olmasın çok sayıda eşyayı biriktirme ihtiyacı hissettiği ve bu eşyalardan kurtulmaya çalışırken önemli ölçüde sıkıntı yaşadığı bir ruh sağlığı sorunudur. İstifçilik günlük yaşamı olumsuz etkiler. Biriktirilen tipik eşyalar arasında gazeteler, dergiler, ev eşyaları ve giysiler yer alır. Bazen istifleme bozukluğu olan kişiler, genellikle uygun şekilde bakılmayan çok sayıda hayvanı da biriktirebilir.

Bu rahatsızlık bir zamanlar Collyer sendromu olarak bilinmekteydi. Bunun sebebi de Harlem’deki aile malikanelerine yavaşça gömülen ve onu santim santim dolduran Homer ve Langley Collyer kardeşlerdi. Yüzyılın ortalarında, seri üretim ve savaş sonrası ekonomik patlama, mütevazi imkanlara sahip insanların giderek daha fazla nesne edinmesini mümkün kıldıkça, Collyer sendromu daha yaygın hale geldi.

Bir başka ünlü istifçi ise Lee Shuer’dir. 2000’li yılların başında Lee Shuer’in dairesinin ön kapısını açmış olsaydınız rastgele bir sürü eşyanın daha da daralttığı dar bir koridorla karşılaşırdınız: rahatsız edici uzunlukta kitap ve kağıt yığınları, çeşitli biblolarla dolu karton kutular ve kemerli boyunlarından cam kubbeler sarkan iki sıcak pembe kuaför saç kurutma makinesi sandalyesi. Koridorda biraz daha ilerlediğinizde Shuer’in iki oda arkadaşıyla paylaştığı ortak alana ulaşırdınız; bu alana “müze odası” adını vermişlerdi. Shuer’in topladığı eşyalar ve ıvır zıvırlar ona bir rahatlık hissi vererek sosyal kaygılarının üstesinden gelmesine yardımcı oluyordu. Oda arkadaşları bu koşullarda oldukça sabırlıydı ama Shuer’e sürekli bir ültimatom veriyorlardı: Bu dağınıklığı topla yoksa her şeyi dışarı atarız. Shuer ortak alandan bazı eşyaları odasına taşıyor ve toplamaya devam ediyordu. Tek bir eşyayı bile atma düşüncesi ona çok fazla acı veriyordu; üzüntü ve bir gün o eşyaya ihtiyaç duyabileceği endişesi birbirine karışıyordu. Kompulsif istifçiler genellikle başka ruhsal hastalıklara sahiptir: Çeşitli anketlere göre, yüzde 50’sinde majör depresif bozukluk ve yüzde 48’inde anksiyete veya sosyal fobi vardır.

Son yıllarda A&E’nin İstifçiler ve TLC’nin İstifleme gibi programları sayesinde halk istifçilik konusunda hiç olmadığı kadar bilinçlendi.  Ancak birçok araştırmacı ve istifçi -ki bunlar genellikle kendilerini koleksiyoncu ya da dağınıklık böceği olarak adlandırmayı tercih ederler- bu tür programların uç örneklere odaklandığını ve sansasyonel olmalarının çoğu istifçinin günlük yaşamının gerçekliğini gizlediğini iddia etmektedir.

İstifleme Bozukluğuna Ne Sebep Oluyor?

2013 yılında istifçilik bir hastalık olarak görülmeye başlanıyor. İstifçilik, hayatta yaşanan stresli bir olayla başa çıkmanın bir yolu olarak başlar. Kişi eşyalarına duygusal bir anlam yüklemiştir ve bu eşyaları atmanın duygusal ihtiyaçların karşılanmasını engelleyeceğine inanır. İleride bir şeyi çöpe atmanın vereceği huzursuzluğu bildiklerinden biriktirmeye devam ederler. Nihayetinde de evleri çöp yığınına dönüşür. İstifçiler daha çok çöp ve işe yaramaz eşya toplamaz. Bir istifçi için her şey toplamaya değerdir.

Tedavisi konusunda bir uzmana danışmakta fayda var. Ama unutmayın ki yapılmaması gereken ilk şey biriktirme hastasının eşyalarını çöpe atmaktır. 

#Dispozofobi #biriktirme #istif #biriktirme hastalığı
0
0
0
Kaynakça

Halley, Catherine. “What’s Causing the Rise of Hoarding Disorder?” JSTOR Daily. 16 Ocak 2019. Erişim 19 Ocak 2023. https://daily.jstor.org/whats-causing-the-rise-of-hoarding-disorder/

Herring, Scott. “Collyer Curiosa: A Brief History of Hoarding”. Criticism 53/2 (2011), 159-188.

İşlı̇yen, Mustafa. “DİJİTAL ÇAĞIN YENİ HASTALIĞI: DİJİTAL İSTİFÇİLİK”. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 404-420. https://doi.org/10.31123/akil.534000

“Hoarding Disorder: What It Is, Causes, Symptoms & Treatment”. Erişim 19 Ocak 2023. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/17682-hoarding-disorder

BENZER MAKALE
Matematik Öğrenme Güçlüğü: Diskalkuli

Matematik Öğrenme Güçlüğü: Diskalkuli

Matematiğin sevilmeme nedenleri arasında yer alan öğretmen, okul ve çevre gibi faktörlerin yanında başka...

Beş Faktörlü Kişilik Modeli

Beş Faktörlü Kişilik Modeli

Kişilik, toplumda bireyleri birbirinden ayıran ve faklı kılan özellikler bütünüdür. Kişilerde ve...

Gestalt Teorisi ve İlkeleri

Gestalt Teorisi ve İlkeleri

Gestalt teorisine göre; bütün, parçaların toplamından farklı bir anlam ifade eder ve birey, bütünü...

Müziği Neden Seviyoruz?

Müziği Neden Seviyoruz?

Müziği seviyoruz çünkü bizi iyi hissettiriyor. Peki, neden kendimizi iyi hissetmemizi sağlıyor? 2001...

Somatik Bellek

Somatik Bellek

Somatik bellek, vücudun motor hareketlerini ve fiziksel deneyimlerini hatırlama yeteneğidir.

Renkleri Tatmanın, Sayıları Duymanın Yolu: Sinestezi

Renkleri Tatmanın, Sayıları Duymanın Yolu: Sinestezi

Synesthesia” kelime kökleri itibariyle Yunanca syn (birlikte) ve aesthe-sis (algılamak) olan iki kelimenin birleşiminden...

Bir İkna ve Retorik Sanatı: Kırmızı Sazan Safsatası

Bir İkna ve Retorik Sanatı: Kırmızı Sazan Safsatası

Retorik, iletişim yoluyla ikna etme sanatlarından bir tanesidir. Motive etmek veya bilgilendirmek için insanların...

Abraham Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi

Abraham Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi

Psikolog Abraham Maslow, 20. yüzyılın en tesirli psikologlarından biri olarak kabul edilmiş ve 1943 yılında yayımladığı...

Bilinçli Rüya Görmek

Bilinçli Rüya Görmek

Lusid rüya, kişinin rüya gördüğünün farkında olduğu ve rüyayı yönetebildiği rüya...

Stockholm Sendromuna Dair Açık Bir Vaka: Natascha Kampusch Olayı

Stockholm Sendromuna Dair Açık Bir Vaka: Natascha Kampusch Olayı

Stockholm sendromu, rehin veya rehinelerin kendilerini alıkoyan kişi veya kişilere duyduğu sempatidir. Zaman geçtikçe...

ANASAYFA
RASTGELE
KATEGORİLER
POPÜLER
EN YENİLER