Konya Bilim Merkezi İlimge

Bilinçli Rüya Görmek

 Raziye Betül Dikmen
 4 dk  172

Rüya, uyku esnasında insanların olmuş veya olacak şeylerin bir kısmını görmesi olarak tanımlanmaktadır. Rüyalarda, rüyayı gören kişinin bilinçaltının rüyaya büyük etkisi olduğu bilinmektedir. İnsanlığın ilk dönemlerinden itibaren hayaller alemine girmek her zaman gizemli ve merak uyandıran bir konu olmuştur. İlahi kitaplarda rüyalarla ilgili pasajlara yer verilmiştir. Hemen hemen her dönemde rüya üzerine araştırmalar yapılmıştır. Başlangıçta rüyaların yorumlanması şeklinde olan bu çalışmalar, günümüzde rüyanın kişinin psikolojik etkileri üzerine yapılan çalışmalara dönmüştür.

Rüya üzerine yapılan araştırmalar, uykunun her anında rüya görüldüğünü ancak REM adı verilen yani beyin aktivitesinin yoğun olduğu bu uyku sürecinde görülen rüyaların daha net şekilde hatırlandığını ortaya koymuştur. Ayrıca rüya sürelerinin ise birkaç saniye ile yaklaşık 20-30 dakika uzunluğunda olabildiği hatta bazen bu sürenin 2 saate kadar uzayabildiği kabul edilmektedir.

Rüya ile ilgilenen araştırmacılar rüyaları içeriğine, amacına ve kökenine göre sınıflandırmıştır. Bu rüyalar içerisinde dikkat çekici olan bir rüya sınıfı da bilimsel olarak yapılan araştırmalar sonucunda gerçekliği kabul edilmiş olan lusid rüyadır. Lusid rüya, kişinin rüya gördüğünün farkında olduğu ve rüyayı yönetebildiği rüya türüdür. Lusid rüya terimi 1913'te The Lucidity Institute'un kurucusu Frederik van Eeden tarafından türetilmiştir. Antik çağlardan itibaren bilinçli rüya görme olarak bilinen lusid rüya, yogiler ve Budistler tarafından uygulanmıştır. Hinduizm’de Yoga Nidra olarak bilinen, kişinin rüya halinde olduğunu kavraması, zihinsel ve fiziksel sağlığını iyileştirmesi için gerekli görülmektedir. Ayrıca Yoga Nidra’nın merkezinde rüya görürken uyanık olma yeteneğinin geliştirilmesi yer almaktadır.


Lusid rüyaların kendiliğinden görülmesi mümkündür. Bunun dışında eğitimini alan kişilerin bilinçli olarak rüya görebildikleri ve rüyalarını yönetebildikleri, sıradan rüyaları lusid rüyaya dönüştürebildikleri de bilinmektedir.

Lusid rüya görmenin arkasında yatan nedenin ne olduğuna açıklamaya çalışan çalışmalar sonucunda ortaya koyulan teorilerinden biri; uyanıkken aktif olan beynin belirli bölgelerinin uyku sırasında da aktif olması sonucunda kişinin kendisini izlemesine izin verilen lusid rüyanın ortaya çıktığıdır. Uyku sırasında beynin belirli bölgelerinin aktif olmasının, öz farkındalığa ve üst bilişe izin vermesi sonucunda rüyaların bilinçli olarak görülebildiği düşünülmektedir. Lusid rüya ile ilgili bir başka teori, bu durumun psikolojik bir durum olan metakognisyonun yani üst bilişin berraklığa neden olduğu yönündedir. Bu durumda kişi kendi düşünme süreçlerinin farkında varabilmekte ve onları kontrol edebilmektedir. Üçüncü bir teori ise uyku kesintilerinin uyku yoksunluğuna ve dinlenme halindeyken daha yüksek düzeyde bilişe yol açtığını, öyle ki uykusuz bir kişide uyanıklıktan REM uykusuna hızlı bir geçişin potansiyel olarak bilinçli rüya görme olasılığını artırdığını öne sürmektedir.


Lusid rüya görmenin nasıl olacağı ile ilgili pek çok çalışma bulunmaktadır. Rüya içerisindeyken kişinin rüyada olduğunu anlaması için bazı ipuçları verilmektedir. Kişinin rüyada olup olmadığını anlaması için ellerine bakmasının yeterli olduğu söylenmektedir. Çünkü rüyada genellikle normalden farklı, eğilmiş, bükülmüş yahut uzamış şekilde göründüğü bilinmektedir. Bir başka kontrol yöntemi de kişinin rüyasında yürürken ayaklarına bakmasıdır. Rüya gören kişinin rüyada ellerini farklı görmesi gibi, rüyada yürürken de normal yürüme eyleminin gerçekleştirilemediği ifade edilmektedir. Rüyada yürürken ayaklarına bakan kişi aslında adım atmadığını, süzülerek ilerlediğini fark edecektir. Kişinin rüyada olduğunu anlamasına yardımcı olacak bir diğer ipucu da yazı okumaktır. Rüyada olan kişi bir şey okumaya çalıştığında yazıların sabit durmadığını, harflerin karıştığını yahut uzadığını fark edecektir. Bu durumlar rüyayı gören kişinin rüyada olduğunu anlamasını sağlayacak ve eğer başarabilirse rüyasını yönlendirebilmesinde ona yardımcı olacaktır.

Lusid rüya, tarih boyunca sayısız kişinin hayal gücünü ele geçirmiş büyüleyici bir bilinçaltı olayıdır. Lusid rüyalarda sıradan olan şeyler olağanüstü hale dönüşmekte ve bilinçaltı kişinin bilinçli olarak boyayabileceği bir tuval haline gelmektedir.

#rüya #lusidrüya #yoga #bilinç
0
0
0
Kaynakça

Groch, Sherryn. “What’s Lucid Dreaming? The Neuroscience behind Inception”. The Sydney Morning Herald. 18 Eylül 2022. Erişim 23 Haziran 2023. https://www.smh.com.au/national/scientists-spoke-to-people-in-their-sleep-they-responded-what-s-lucid-dreaming-20220905-p5bfg9.html

Mota-Rolim, Sérgio A. - Araujo, John F. “Neurobiology and clinical implications of lucid dreaming”. Medical Hypotheses 81/5 (Kasım 2013), 751-756. https://doi.org/10.1016/j.mehy.2013.04.049

Paçacı, İbrahim. “Rüya’nın Delil Değeri ve İstihare”. Dini Araştırmalar 19/48 (2016), 103-128.

ibandplus. “A Brief History Of Lucid Dreaming”, 15 Şubat 2021. https://www.ibandplus.com/a-brief-history-of-lucid-dreaming/

National Institute of Neurological Disorders and Stroke. “Brain Basics: Understanding Sleep”. Erişim 22 Eylül 2023. https://www.ninds.nih.gov/health-information/public-education/brain-basics/brain-basics-understanding-sleep

“Howstuffworks ‘How Dreams Work’”. 18 Nisan 2006. Erişim 22 Eylül 2023. https://web.archive.org/web/20060418032203/http://science.howstuffworks.com/dream6.htm

“Let’s Talk About…Dreams – Chambers & Blohm Psychological Services in Bismarck ND”. Erişim 22 Eylül 2023. https://chambersandblohm.com/lets-talk-aboutdreams/

“Lucid Dreaming | Description, Characteristics, Prevalence, & Effects | Britannica”. Erişim 23 Haziran 2023. https://www.britannica.com/science/lucid-dreaming

“What is Lucid Dreaming? (History, Benefits, and Techniques)”. Erişim 06 Temmuz 2023. https://www.soundsleephealth.com/what-is-lucid-dreaming-history-benefits-and-techniques/

BENZER MAKALE
Matematik Öğrenme Güçlüğü: Diskalkuli

Matematik Öğrenme Güçlüğü: Diskalkuli

Matematiğin sevilmeme nedenleri arasında yer alan öğretmen, okul ve çevre gibi faktörlerin yanında başka...

Beş Faktörlü Kişilik Modeli

Beş Faktörlü Kişilik Modeli

Kişilik, toplumda bireyleri birbirinden ayıran ve faklı kılan özellikler bütünüdür. Kişilerde ve...

Gestalt Teorisi ve İlkeleri

Gestalt Teorisi ve İlkeleri

Gestalt teorisine göre; bütün, parçaların toplamından farklı bir anlam ifade eder ve birey, bütünü...

Müziği Neden Seviyoruz?

Müziği Neden Seviyoruz?

Müziği seviyoruz çünkü bizi iyi hissettiriyor. Peki, neden kendimizi iyi hissetmemizi sağlıyor? 2001...

Kompulsif Biriktirme Hastalığı: Dispozofobi

Kompulsif Biriktirme Hastalığı: Dispozofobi

Daha önce ‘belki ileride işe yarar’ düşüncesi ile eşyalarınızı atamadığınız oldu mu? Başkalarının...

Somatik Bellek

Somatik Bellek

Somatik bellek, vücudun motor hareketlerini ve fiziksel deneyimlerini hatırlama yeteneğidir.

Renkleri Tatmanın, Sayıları Duymanın Yolu: Sinestezi

Renkleri Tatmanın, Sayıları Duymanın Yolu: Sinestezi

Synesthesia” kelime kökleri itibariyle Yunanca syn (birlikte) ve aesthe-sis (algılamak) olan iki kelimenin birleşiminden...

Bir İkna ve Retorik Sanatı: Kırmızı Sazan Safsatası

Bir İkna ve Retorik Sanatı: Kırmızı Sazan Safsatası

Retorik, iletişim yoluyla ikna etme sanatlarından bir tanesidir. Motive etmek veya bilgilendirmek için insanların...

Abraham Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi

Abraham Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi

Psikolog Abraham Maslow, 20. yüzyılın en tesirli psikologlarından biri olarak kabul edilmiş ve 1943 yılında yayımladığı...

Stockholm Sendromuna Dair Açık Bir Vaka: Natascha Kampusch Olayı

Stockholm Sendromuna Dair Açık Bir Vaka: Natascha Kampusch Olayı

Stockholm sendromu, rehin veya rehinelerin kendilerini alıkoyan kişi veya kişilere duyduğu sempatidir. Zaman geçtikçe...

ANASAYFA
RASTGELE
KATEGORİLER
POPÜLER
EN YENİLER