Konya Bilim Merkezi İlimge

Pisagor'un Adalet Kupası

 Hatice Durak
 2 dk  474

Pisagor, M.Ö. 570 yılında doğmuş bir Yunan düşünür, matematikçi ve filozoftur. Ünlü “Pisagor Teoremi” ile tanınmaktadır. Pisagor, geometri kavramının geliştirilmesi ve muhakeme yoluyla çıkarım yapılması gibi konularla da öne çıkmıştır. Çalışmaları, Batı dünyasında matematik ve bilimin gelişimine önemli katkıda bulunmuştur. Ayrıca, matematik, müzik ve astronomi alanındaki yazıları da önemli bir etkiye sahiptir. Düşünceleri, Platon ve Aristo gibi diğer filozoflar tarafından benimsenmiştir. Bu çalışmaları, Batı dünyasında matematik, bilim ve felsefenin gelişimine çok önemli bir katkıda bulunmuştur. Pisagor, Batı düşüncesinin tarihinde en etkili kişilerden biri olarak kabul edilmektedir.

Pisagor’un en önemli buluşlarından biri de "Adalet Kupası’dır." Bu kupa aynı zamanda “Pisagor Kupası”, “Açgözlülük Kupası” veya “Tantalus Kupası” isimleriyle de bilinmektedir.

Bu kupa, ilk bakıldığında normal bir kupa ya da bardakmış gibi gözükebilir. Ancak içerisinde bulunan ve sifon sistemi olarak isimlendirilen, kupanın ortasında yer alan bir kolon ve bu kolonda bulunan bir kanal onu diğer kupalardan ayırmaktadır.

Sifon sistemi, yerçekimi ve hidrostatik basınç arasındaki etkileşim nedeniyle oluşturulur. Su, yüksek basınç alanından alçak basınç alanına doğru akma eğilimindedir. Dolayısıyla su, bu kolonun yükseklik seviyesinin altına kadar doldurulduğunda su bardağın içinde durmakta ve herhangi bir akıntı gözlemlenmemektedir. Ancak su seviyesi bu kolonun boyunu aşacak seviyede eklendiğinde ortadaki kolon ve içinde yer alan ince kanal da su ile dolar ve sonrasında sifon etkisi ile kupanın içindeki suyun tamamının döküldüğü görülür.


Kupanın “Adalet” ve “Açgözlülük” gibi isimlerle anılması her ne kadar bizlere kupa ve işleyişi ile ilgili bazı çıkarımlarda bulunmaya imkan verse de Pisagor’un bu kupayı matematiksel dehası sonucunda mı yahut mesaj içeren tarihi bir hadise neticesinde mi ortaya çıkardığı hala gizemini korumaktadır.

#Pisagor #adalet kupası #basınç
0
0
0
Kaynakça

Misli, Çılga - Yilmaz, Oktay. “Pisagor’un Adalet Kupası”.

Puiu, Tibi. “The Pythagorean Cup - the Vessel That Spills Your Booze If You’re Too Greedy”. ZME Science (blog), 29 Haziran 2021. https://www.zmescience.com/science/physics/the-pythagorean-greedy-cup-423545/

“Pythagoras”. Wikipedia, 15 Şubat 2023. https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Pythagoras&oldid=1139542005

“Pythagorean Cup”. Wikipedia, 30 Ocak 2023. https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Pythagorean_cup&oldid=1136514033


BENZER MAKALE
İngiltere Tarihindeki Kanlı Kraliçe

İngiltere Tarihindeki Kanlı Kraliçe

İngiltere tarihinde Protestan reformuna karşı çıkarak, Katolik inancını savunan Kraliçe Mary'nin Protestan...

Modern Üniversitenin Kurucusu: Wilhelm von Humboldt

Modern Üniversitenin Kurucusu: Wilhelm von Humboldt

Wilhelm von Humboldt, Prusyalı bir devlet adamıdır. Bakanlık ve diplomatlık yanında filozof, dilbilimci ve eğitimcidir....

Ortaçağ Yahudi Alimi: Saadia Gaon

Ortaçağ Yahudi Alimi: Saadia Gaon

Asıl adı Saadia ben Yosef olan Saadia Gaon Müslümanlar arasında Said el-Feyyumi olarak tanınmaktadır. Babilonya’da...

Osmanlı Mimarisine Yön Veren İsim: Mimar Sinan

Osmanlı Mimarisine Yön Veren İsim: Mimar Sinan

Osmanlı’nın en gözde mimarı olan Sinan, Kayseri’nin Ağırnas köyünde dünyaya gelmiştir. Yavuz...

Said Halim Paşa’nın Hayatı ve Düşünceleri

Said Halim Paşa’nın Hayatı ve Düşünceleri

Said Halim Paşa, döneminin İslam çizgisindeki aydınlarındandır. Çağdaşlarının aksine İsviçre’de...

Bir İslam Sanatçısı: Sıdıka Cuma

Bir İslam Sanatçısı: Sıdıka Cuma

Sıdıka Cuma, eleştirmenlerce beğenilen, birçok ödüle sahip çağdaş İslam sanatçısı, grafik...

Peygamber Efendimizin Şairi: Hassan Bin Sabit

Peygamber Efendimizin Şairi: Hassan Bin Sabit

Hz. Peygamber’i, ashabını ve İslâm dinini, müşriklerin hicivlerine karşı şiirleriyle savunduğu için...

Ölümcül İsyan: An Lushan Ayaklanması

Ölümcül İsyan: An Lushan Ayaklanması

755-769 yılları arasında Çin’de süren An Lushan ayaklanması sonucu 36 milyon insan hayatını kaybetmiştir....

Meşhur Astronomi Alimleri: Mecrîtî ve Zerkali

Meşhur Astronomi Alimleri: Mecrîtî ve Zerkali

Astronomi insanlık tarihi kadar eski bir bilimdir. Gökyüzü her zaman insanlar için bir merak konusu...

Hüccetülislâm: İmam Gazzali mi? İmam Gazali mi?

Hüccetülislâm: İmam Gazzali mi? İmam Gazali mi?

“Hüccetülislâm” ve “Zeynüddin” isimlendirmeleri ise İmam Gazzali’nin...

ANASAYFA
RASTGELE
KATEGORİLER
POPÜLER
EN YENİLER