Konya Bilim Merkezi İlimge

Kanada Yatılı Kilise Okulları (Soykırım Merkezleri)

 Meryem Sena Yılmaz
 8 dk  94

Batı Kanada'daki dört eski yatılı kilise okulunun sahasında 1.300'den fazla isimsiz mezarın yakın zamanda keşfedilmesi Kanadalıları şok etti ve dehşete düşürdü. Aileleri ve yaşamları Kanada'nın yatılı kilise okul sistemi tarafından mahvedilen yerli halklar, uzun zamandır bu tür açıklamaları bekliyorlardı.

Yatılı kilise okullarında hayatta kalanların ifadeleri uzun süredir sınıf arkadaşları için mezar kazan öğrencilerin, okul arazisinde isimsiz mezarların ve şüpheli durumlarda ortadan kaybolan çocukların hikâyeleriyle doluydu. Bu hikâyelerin çoğu, 2008 yılında kurulan ve hayatta kalan 6.750'den fazla kişinin ifadelerini toplayan Kanada Hakikat ve Uzlaşma Komisyonu (TRC) tarafından duyuruldu. TRC'nin 2015 Nihai Raporu, okullardaki isimsiz mezarların keşfinin kaçınılmaz olduğunu açıkça ortaya koydu.

Sonuçta Kanada'nın Kızılderili yatılı okul sisteminin hedefi, ABD'deki Kızılderili yatılı okul sisteminin hedefiyle aynıydı: "Kızılderili’yi öldür ve insanlığı kurtar." 1883 ile 1997 yılları arasında 150.000'den fazla çocuk, çoğunlukla zorla evlerinden alındı ve el işi, din eğitimi ve kültürel asimilasyonun odaklandığı uzak yatılı okullara yerleştirildi. TRC Nihai Raporu, Kızılderili Yatılı Okul sisteminin bir "kültürel soykırım" girişimi olduğu sonucuna vardı, ancak ortaya çıkarılan isimsiz mezarların artan sayısı daha da karanlık bir şeye işaret ediyordu. Federal olarak işletilen 139 yatılı okuldan yalnızca dördünde yer radarı kullanılarak 1.300'den fazla mezarın tespit edildiği göz önüne alındığında, okullarda öldüğü bilinen 4.120 öğrencinin mevcut resmi sayısı, gerçek toplamın yalnızca küçük bir kısmını oluşturmaktaydı.


Yatılı okul sisteminin savunucuları bu okullara gömülen çocukların büyük oranda tüberküloz gibi hastalıklardan öldüğünü ve okulların Inuit ve Métis gibi yerli halkların benzer hastalıklarla harap olduğu bir dönemde çocuklarına eğitim ve tıbbi bakım sağlamak için ellerinden gelenin en iyisini yaptığını savundular. Ancak yatılı okullarla ilgili tarihsel literatürün üstünkörü bir şekilde okunması bile bu düşünce tarzının ne kadar yanlış olduğunu göstermektedir.

Gerçek şu ki okullardaki koşullar, öğrenciler arasında çoğu zaman şok edici olan ölüm oranlarına en büyük katkıyı sağlıyordu. 1907'de Kızılderili İşleri baş sağlık memuru Peter Bryce gerçekten rahatsız edici bazı bulguları üstlerine bildirdi. Batı Kanada'da devlet tarafından finanse edilen 35 okulu ziyaret ettikten sonra Bryce, bu okullara giden çocukların yüzde 25'inin öldüğünü bildirdi; bir okulda bu oran yüzde 69'du. Bryce "neredeyse değişmez ölüm nedeninin tüberküloz olduğunu" bildirirken, bunu hiçbir şekilde doğal veya kaçınılmaz olarak görmüyordu. Bunun yerine Bryce, bu korkunç ölüm oranlarının suçunu, kötü inşa edilmiş, yeterli havalandırmaya sahip olmayan ve sık sık hasta öğrencileri sağlıklı sınıf arkadaşlarıyla birlikte yurtlarda barındıran okulların kendilerine yükledi.

Bryce okullarla ilgili uyarılarda bulunan tek kişi değildi. Sistemin 100 yılı aşkın tarihi boyunca okul müfettişleri, okul müdürleri, sağlık görevlileri ve Kızılderili temsilciler okullardaki sağlıksız koşullar hakkında defalarca uyarılarda bulundu. Arşiv kayıtları, okulların yetersiz tıbbi tesisleri, var olmayan izolasyon odaları ve okul hemşirelerinin eksikliğini ayrıntılarıyla anlatmaktadır. Ayrıca sürekli olarak aşırı kalabalığı, yetersiz havalandırma ve yetersiz ısıtmaya sahip binaların yanı sıra öğrencilere sağlanan yetersiz beslenmeyi de belgelemektedir.

Özellikle gıda ve beslenme konusu, okullardaki kötü koşulların öğrenci sağlığını nasıl olumsuz etkilediğini ortaya koymaktadır. Açlık, hayatta kalanların yatılı okul deneyimlerine ilişkin anlatımlarında her zaman merkezi bir rol oynamıştır. "Biz her zaman açtık” ifadesi yatılı okullardan mezun olanların genel ifadesi haline gelmiştir. TRC, Kuzeybatı Toprakları'ndaki Aklavik Roma Katolik Konut Okulu'nda geçirdiği zamanı anlatan Andrew Paul da dâhil olmak üzere hayatta kalanlardan unutulmaz ifadeler topladı: “Uyumadan önce güzel bir şeyler yemek için dua edip ağlardık. Çoğu zaman yediğimiz yiyecekler bayattı, kurtçuklarla doluydu ve pis kokuyordu.” Yetersiz beslenme elbette çocukların bağışıklık sistemlerini tehlikeye atmış ve onları tüberküloza ve diğer bulaşıcı hastalıklara karşı daha savunmasız hale getirmişti.

Hükümet ve kilise yetkilileri, hem Bryce'ın raporundan önce hem de sonra, okullardaki açlığın ve yetersiz beslenmenin boyutlarının gayet iyi farkındaydı. Örneğin 1940'larda Federal Beslenme Departmanı tarafından yapılan bir dizi okul teftişi, okullarda neredeyse evrensel olarak yetersiz yemek hizmeti ve yaygın yetersiz beslenme olduğunu ortaya çıkardı. Okul aşçılarına yönelik eğitimin iyileştirilmesine yönelik girişimler başarısızlıkla sonuçlandıktan sonra Beslenme Departmanı Başkanı LB Pett, çocukların kötü sağlık durumlarını, çeşitli deneysel beslenme müdahalelerinin etkinliğini incelemek için bir fırsat olarak kullanmayı seçti.

Sonuç, 1948 ile 1952 yılları arasında altı yatılı okulda yaklaşık 1.000 çocuk üzerinde gerçekleştirilen bir dizi beslenme deneyiydi. Bunlar arasında beslenme takviyelerinin, C vitamini eksikliğinin klinik belirtilerini gösteren çocuklar üzerindeki etkilerini inceleyen deneyler vardı. Öğrencilerin bir kısmına hiçbir işe yaramayan plasebo ilaçları, bir kısmına ise vitamin tabletleri verildi. Öğütülmüş kemik unu içeren deneysel bir takviyeli un karışımının etkisinin incelenmesi; hem yetersiz hem de yeterli süt tüketiminin klinik riboflavin eksikliği belirtileri gösteren çocuk popülasyonu üzerindeki etkilerinin incelenmesi gibi deneylere maruz bırakıldılar.

Bu deneylerin hiçbiri okullardaki yetersiz beslenmenin altında yatan nedenleri ele alıp düzeltecek hiçbir şey yapmadı; bu sadece öğrencilere sağlanan yemeğin hem nicelik hem de nitelik açısından yetersiz olmasından kaynaklanıyordu. Sonuçta Pett'in kendi hesaplamalarına göre çoğu okulda yiyecek için kişi başına sağlanan federal hibe, genellikle dengeli bir beslenmeyi sürdürmek için gereken miktarın yarısı kadar bile olmuyordu. Aynı durum, başlangıcından 1997'de son okulun kapanmasına kadar yapısal olarak yetersiz finanse edilen yatılı okul sisteminin neredeyse her yönü için geçerliydi. Eyalet tarafından finanse edilen kamu ve yatılı okullarla karşılaştırıldığında, yerli yatılı okulları çok daha az finansman alıyordu. Manitoba'da Indian Affairs, 1938'de yatılı okuldaki öğrenciler için yılda 180 dolar öderken, Manitoba Sağırlar Okulu ve Manitoba Erkek Çocuk Evi gibi yatılı okullar eyalet hükümetinden sırasıyla yıllık 642 dolar ve 550 dolar aldı. Yoğun nüfusuna rağmen Amerikan Kızılderili yatılı okulları, diğer okulların aldığının üçte birini bile alamıyorlardı.


Yatılı okullardaki koşullar nedeniyle etkileri daha da kötüleşen bir hastalık olan verem teşhisi konan yatılı okul öğrencilerine sağlanan sağlık hizmetlerinin türüne baktığımızda da benzer bir tablo ortaya çıkmaktadır. 1940'lara gelindiğinde, tüberkülozlu öğrenciler yatılı okullardan ırklara göre ayrılmış Kızılderili Hastanelerine veya verem sanatoryumlarına - genellikle ebeveynlerinin bilgisi veya rızası olmadan - gönderiliyordu ve burada genellikle yıllarca kalıyorlardı. Kızılderili hastaneleri ve sanatoryumları, tıpkı yatılı okullar gibi, çok daha düşük bir oranla (çoğunlukla eyalet ve belediye hastaneleri ile sanatoryumlarda yerli olmayan hastalar için kişi başına düşen maliyetin yalnızca yüzde 50'si kadar) finanse ediliyordu.

Bazıları yeni doğmuş bebekler olan yerli hastaların ameliyatlara girme olasılıkları daha yüksekti ve yerli olmayan hastalara göre çok daha uzun süre hastanede tutuluyorlardı. Bu hastanelerin federal hükümetin yerli halklara yönelik asimilasyon programının bir kolu olmasının bir sonucuydu. Hastalar ve özellikle de çocuk hastalar Kızılderili hastanesinde ne kadar uzun süre kalırsa, yerli dillerini ve kendi topluluklarıyla olan bağlantılarını kaybetme olasılıkları da o kadar yüksek oluyordu.

Yatılı okullardaki yaygın uygulamaya benzer şekilde, hastane ve sanatoryum yöneticileri, ailelere çocuğun ölüm koşulları, gömüldüğü yer veya rahatsız edici bir şekilde çocuk hastanın vefat ettiği konusunda bilgi verme konusunda gevşek davrandılar. Pek çok ailenin bu kurumlara giden ve bir daha geri dönmeyen sevdiklerine ne olduğu hakkında hâlâ hiçbir fikri yoktur.

O halde, yatılı okul savunucularının bu çocukların "sadece" tüberkülozdan öldüğü yönündeki iddialarının, sonuçta, yatılı okullardan sağ kalanların ve giderek artan sayıda bilim insanının soykırım olarak nitelendirdiği şeyi örtbas etme girişimi olduğu açıktır. Pek çok çocuk tüberkülozun yanı sıra kızamık, grip ve diğer bulaşıcı hastalık salgınlarından da öldü. Ancak aslında kronik ve kasıtlı olarak yetersiz fonlanan bu kurumların, öğrenciler arasında yüksek ölüm oranlarının sebebi olduğu açıktır. Hükümetin kendi kayıtlarına göre tartışılmaz olan şey, nesiller boyu federal hükümet yetkililerinin ve politikacıların okullardaki ortalamanın altındaki koşulların çocukları öldürdüğünü bilmeleri ve hiçbir şey yapmamayı seçmeleridir.

#Kanada #Kilise Okulları #Soykırım Merkezleri
0
0
0
Kaynakça

Bodnar, Nicole, “We were always hungry”: Severe hunger at residential schools linked to current health issues of Indigenous peoples in Canada, Erişim Tarihi: 03 Aralık 2023, https://www.utm.utoronto.ca/main-news/we-were-always-hungry-severe-hunger-residential-schools-linked-current-health-issues 

Canadian Encyclopedia, “Genocide and Indigenous Peoples in Canada”, Erişim Tarihi: 05 Aralık 2023, https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/genocide-and-indigenous-peoples-in-canada 

MacDonald, David B. & Hudson, Graham, “The Genocide Question and Indian Residential Schools in Canada,” Canadian Journal of Political Science, 45 (2), 2012, 427-449.

Millions, Erin & Mosby, Ian, “Canada’s Residential Schools Were a Horror”, Erişim Tarihi: 10 Aralık 2023, https://www.scientificamerican.com/article/canadas-residential-schools-were-a-horror/ 

BENZER MAKALE
Öğretmen Değil Rehber

Öğretmen Değil Rehber

Çoğu zaman kendisine atfedilen kutsallıkla birlikte anılan öğretmenlik mesleğinin de bir tarihsel süreci...

Pelerinin Altındaki Hançer: Sicarii Suikast Örgütü

Pelerinin Altındaki Hançer: Sicarii Suikast Örgütü

Sicarii olarak tanımlanan grup adını suikast faaliyetlerinde kullanılan hançerden almaktadır. Kısa ve kıvrımlı olan...

Birlik ve Konfederasyon Mücadelesi: Amerika iç Savaşı

Birlik ve Konfederasyon Mücadelesi: Amerika iç Savaşı

Amerikan İç Savaşı, ekonomileri tarıma dayalı olan ve köleleri iş gücü olarak kullanan Güney...

Son İsrail-Arap Savaşı: Yom-Kippur Muharebesi

Son İsrail-Arap Savaşı: Yom-Kippur Muharebesi

Suriye ve Mısır önderliğinde Arap Devletleri 1973 yılının 6 Ekim’ine denk gelen Ramazan ayının onuncu gününde,...

Vaat Edilmiş Topraklar Efsanesi ve Siyonizm

Vaat Edilmiş Topraklar Efsanesi ve Siyonizm

Vaat Edilmiş Topraklar (Arz-ı Mev’ud), Tanrı'nın Hz. İbrahim'e ve onun soyundan gelenlere verdiğine inanılan...

Naziler ve Siyonist Ortakları

Naziler ve Siyonist Ortakları

Hitler'e karşı savaş başladığında neredeyse tüm Yahudi örgütleri müttefiklerle güçlerini...

İsrail’i Kuran Terörist Örgütler: Haganah, Irgun ve Lehi

İsrail’i Kuran Terörist Örgütler: Haganah, Irgun ve Lehi

Ortadoğu'yu kan gölüne çeviren İsrail'in kuruluş süreci de katliamlarla doludur. İsrail'in...

Protestanlık Uğruna Bir Savaş: 30 Yıl Savaşı

Protestanlık Uğruna Bir Savaş: 30 Yıl Savaşı

30 yıl savaşları 1618-1648 yılları arasında Almanya merkezli gerçekleşen ama bütün Avrupa’yı içine...

Üç Kralın Savaşı: Vadisseyl Muharebesi

Üç Kralın Savaşı: Vadisseyl Muharebesi

1578 yılında Portekiz Kralı, Muhammed El Mütevekkil’e destek vermek amacıyla ordusuyla Fas’a çıkarma...

Şekerin Acı Tarihi

Şekerin Acı Tarihi

Günümüzde neredeyse her alanda kullandığımız bir ürün olan şeker, Hindistan'dan başlayarak...

ANASAYFA
RASTGELE
KATEGORİLER
POPÜLER
EN YENİLER