Konya Bilim Merkezi İlimge

Dünyayı İkiye Ayıran Anlaşma: Tordesillas Antlaşması

 Kerim Emre Karabacak
 2 dk  567

Tordesillas Antlaşması dönemin en büyük deniz güçleri olan Portekiz ve İspanya arasında imzalanmıştır. Cape Verde Adaları’nın 370 fersah batısından çizilen çizginin doğu kısmı Portekiz’e, batı kısmı ise İspanya’ya verilmiştir. Dünya iki devlet arasında paylaştırılmıştır.

Avrupa’dan Hindistan’a giden yolda Müslüman devletlerin bulunması Avrupa devletlerinin doğrudan baharata ulaşılabilmelerini imkansız hale getirmiştir. Hindistan’dan Müslüman topraklara oradan da Avrupa’ya gelen baharatın fiyatı oldukça yüksek bulunmuştur. Hindistan’dan çıkan baharatın doğrudan Avrupa’ya taşınması da geçiş vergisine tabii tutulmuştur. Avrupalı denizcilerde yeni rotaların aranması fikri önemli ölçüde artmıştır.

İber Yarımadasında Reconquista hareketinin tamamlanması ile birlikte ortaya çıkan Portekiz ve İspanya Krallıkların da coğrafi keşif faaliyetlerine başlanmıştır. Karşı kıyıların varlığı Endülüs döneminde pek çok denizci tarafından araştırılmış ve çeşitli seferlere çıkılmıştır. Portekiz ve İspanya Krallıklarının desteğini alan kaşifler gemilerle okyanusa açılarak Hindistan’a ulaşmayı amaçlamıştır. Yeni kıyıları ve zenginlikleri keşfeden Portekiz ve İspanya kaşifleri arasında sorunlar ortaya çıkıp iki Hristiyan devletin karşı karşıya gelmesini engellemek amacıyla Papalık devreye girmiştir.


Portekiz ve İspanya arasında daha önce imzalanan Alcaçovas Antlaşmasında revizyon yapılması adına taraflar toplanmıştır. Portekizli denizciler Afrika’nın Atlantik kıyılarına seferler düzenlemiş, İspanyalı denizciler ise yeni kıtaya doğru seferler düzenlemiştir. İspanyollar Afrika’da bir kara parçası istemiştir. Portekiz tarafı ise Alcaçovas Antlaşmasının Atlantik üzerinden gerçekleşen Afrika seferlerini etkileyeceği endişesi içerisine girmiştir.

Anlaşma, Capo de Verde Adalarının 370 fersah batısından geçen bir hat ile iki devlet arasında kesin bir çizgi çekilmiştir. Her iki krallıkta anlaşmaya uyuyacağını teyit etmiş ve belirlenen hattı geçmemeyi garanti etmiştir.

Portekiz tarafı Atlantik yolunu güvence altına alarak keşif yoluna çıkabilecek İspanya engellini bertaraf etmiştir. İspanya ise Afrika’da bulunan Melilla’yı hakimiyeti altına almıştır. 1500 yılında gerçekleşen Brezilya’nın keşfinde Portekiz anlaşmadan doğan haklarını kullanarak bu bölgede hakimiyet sağlamıştır.

Papalık, Hristiyanlığın yayılmasını güvence almak amacıyla anlaşmaya aracılık etmiştir. İki devlette Papalığın aracılığını tanımıştır. Keşfedilen topraklarda hakimiyet kralların olmakla birlikte Papanın adına bölgede faaliyet gösterilmiştir. Her iki tarafın dünya hakimiyeti ve Hristiyanlığı yayma çabaları Papalığın arayıcılığı ile çatışmadan uzaklaştırılmıştır.

1578 yılında gerçekleşen Vadisseyl Muharebesi sonucu Portekiz tarafı Osmanlı-Fas ittifakı karşısında yenilmiş ve İspanya hakimiyeti altına girmiştir. Portekiz devletinin fiilen ortadan kalkması ile anlaşma geçersiz duruma gelmiştir.

#Tordesillas Antlaşması #İspanya #Portekiz #keşifler
0
0
0
Kaynakça

Bigelow, John. The Earliest Diplomatic Documents on America: The Papal Bulls of 1493 and the Treaty of Tordesillas Reproduced and Translated. The American Historical Review. 1930, 35. Cilt, 2. Sayı, 371.

Elik, Süleyman & Bal, Faruk. Çağdaş Uluslararası Sistemin Kaynağı ve İlk Dönemi Olarak İspanya-Portekiz Atlantik Sistemi. 1493-1648. Gazi Üniversitesi İİBF Dergisi. 16. Cilt, 1. Sayı, 88-117.

 Li, Hui Lin. Mu-lan-p'i: A Case for Pre-Columbian Transatlantic Travel by Arab Ships, Harvard Journal of Asiatic Studies, 23, 1961, 114-126

Sezgin, Fuat. Amerika Kıtasının Müslüman Denizciler Tarafından Kolomb Öncesi Keşfi ve Piri Reis, İstanbul: Boyut Yayınları, 2013.

Williams, Mary. The Treaty Tordsillas and the Argentine-Brezilian Boundary Settlement. The Hispanic American Historical Review. 1922, 5. Cilt, 1. Sayı. 3-23.


BENZER MAKALE
Öğretmen Değil Rehber

Öğretmen Değil Rehber

Çoğu zaman kendisine atfedilen kutsallıkla birlikte anılan öğretmenlik mesleğinin de bir tarihsel süreci...

Pelerinin Altındaki Hançer: Sicarii Suikast Örgütü

Pelerinin Altındaki Hançer: Sicarii Suikast Örgütü

Sicarii olarak tanımlanan grup adını suikast faaliyetlerinde kullanılan hançerden almaktadır. Kısa ve kıvrımlı olan...

Birlik ve Konfederasyon Mücadelesi: Amerika iç Savaşı

Birlik ve Konfederasyon Mücadelesi: Amerika iç Savaşı

Amerikan İç Savaşı, ekonomileri tarıma dayalı olan ve köleleri iş gücü olarak kullanan Güney...

Son İsrail-Arap Savaşı: Yom-Kippur Muharebesi

Son İsrail-Arap Savaşı: Yom-Kippur Muharebesi

Suriye ve Mısır önderliğinde Arap Devletleri 1973 yılının 6 Ekim’ine denk gelen Ramazan ayının onuncu gününde,...

Vaat Edilmiş Topraklar Efsanesi ve Siyonizm

Vaat Edilmiş Topraklar Efsanesi ve Siyonizm

Vaat Edilmiş Topraklar (Arz-ı Mev’ud), Tanrı'nın Hz. İbrahim'e ve onun soyundan gelenlere verdiğine inanılan...

Naziler ve Siyonist Ortakları

Naziler ve Siyonist Ortakları

Hitler'e karşı savaş başladığında neredeyse tüm Yahudi örgütleri müttefiklerle güçlerini...

İsrail’i Kuran Terörist Örgütler: Haganah, Irgun ve Lehi

İsrail’i Kuran Terörist Örgütler: Haganah, Irgun ve Lehi

Ortadoğu'yu kan gölüne çeviren İsrail'in kuruluş süreci de katliamlarla doludur. İsrail'in...

Protestanlık Uğruna Bir Savaş: 30 Yıl Savaşı

Protestanlık Uğruna Bir Savaş: 30 Yıl Savaşı

30 yıl savaşları 1618-1648 yılları arasında Almanya merkezli gerçekleşen ama bütün Avrupa’yı içine...

Üç Kralın Savaşı: Vadisseyl Muharebesi

Üç Kralın Savaşı: Vadisseyl Muharebesi

1578 yılında Portekiz Kralı, Muhammed El Mütevekkil’e destek vermek amacıyla ordusuyla Fas’a çıkarma...

Şekerin Acı Tarihi

Şekerin Acı Tarihi

Günümüzde neredeyse her alanda kullandığımız bir ürün olan şeker, Hindistan'dan başlayarak...

ANASAYFA
RASTGELE
KATEGORİLER
POPÜLER
EN YENİLER