Konya Bilim Merkezi İlimge

Zamanda ve İnançta Kutsal Bir Yolculuk: Deyrulzafaran Manastırı

 Raziye Betül Dikmen
 3 dk  176

Anadolu toprakları Hıristiyanlar için her zaman özel bir yere sahip olmuştur. Hıristiyanlığın ilk ortaya çıktığı dönemlerden itibaren Anadolu İsa’ya, havarilerine ve önemli şahsiyetlere ev sahipliği yapmıştır. Anadolu toprakları üzerinde bulunan, İzmir, Mardin, İznik, Antakya, Kapadokya, Tarsus, Urfa ve daha pek çok yerleşim yeri Hıristiyanlar tarafından kutsal olarak kabul edilmektedir.

Anadolu toprakları içerisinde Hıristiyanlar tarafından kutsal sayılan yerlerden biri olan Mardin, özellikle Süryani Hıristiyanları için merkez konumundadır. İsa’dan sonra Hıristiyanlığı kabul eden ilk topluluklardan biri olan Süryaniler, Mardin’in önemli bir dini merkez haline gelmesinde etkili olmuşlardır. Deyrulzafaran Manastırı da 1293-1932 yılları arasında Süryani Ortodoks Patrikliğine ev sahipliği yapmıştır.


Mardin’in 4 km doğusunda bulunan Deyrulzafaran Manastırı, yüzyıllardır süregelen manevi geleneğin canlı bir vasiyeti olarak ayakta durmaktadır. İnşasına 5. yüzyılda başlanan manastır, bugünkü siluetine 18. yüzyılda kavuşmuştur. Kökleri 1500 yılı aşan bu antik manastır, birçok imparatorluğun yükselişine ve çöküşüne tanıklık etmiştir. Milattan önce Güneş Tapınağı, Roma Dönemi’nde ise kale olarak kullanıldığı bilinmektedir. Kale içerisindeki kiliselerin M.S. 313 yılında Hıristiyanlığın serbest bırakılmasından sonra inşa edildiği düşünülmektedir. M.S. 363’te Persler tarafından yenilgiye uğrayan Romalılar, bu bölgeden çekilmek zorunda kalmıştır. Romalılardan sonra kaleye getirilen azizlerin kemikleri ile burası manastıra dönüştürülmüştür.

Kemikleri getiren kişinin Aziz Şleymon olması nedeniyle manastırın ilk isminin Mor Şleymun Manastırı olduğu bilinmektedir. M.S. 607’de Persler, Mardin Kalesi’ni ele geçirmek için yaptıkları mücadelede manastıra ciddi zarar vermişlerdir. Uzunca bir süre harabe halinde kalan manastır, 793 yılında Mardin Metropolü Aziz Hananyo tarafından yapılan büyük tadilat sonucunda Mor Hananyo Manastırı adıyla anılmaya başlanmıştır. 15. yüzyılda manastırın çevresinde yetişen zafaran yani safran bitkisi nedeniyle manastır, bugün halen kullanılmaya devam edilen Deyrulzafaran Manastırı adını almıştır.


Deyrulzafaran Manastırı farklı dönemlerde inşa edilen yapılardan oluşan bir komplekstir. Manastır içerisinde Mor Hananyo Kilisesi, Azizler Evi, Meryem Ana Kilisesi ve Güneş Tapınağı yapıları yer almaktadır. Manastırda yer alan kilise ve mezar odasının yapılış tarihi 6. yüzyıla dayandırılmaktadır. Bu da manastıra, hayatta kalan ve halen işlevsel olan en eski manastırlardan birisi olma unvanını vermektedir.

Manastırın önemli özelliklerinden biri de Süryani cemaatinin ortaya çıkmasından bu yana bu coğrafyada hizmet vermiş olan elli iki metropolit ve patriğin mezarlarının, manastır içinde yapılmış olan özel odada gömülü olmasıdır. Tarih boyunca Süryanilerin önemli dini merkezi olarak hizmet veren manastır sahip olduğu kemerli sütunlar, taş nakışlar ve ahşap el işlemeleri ile ziyaretçilerin beğenisini kazanmaktadır.


Dindar ruhların çağdan çağa sunduğu duaların yankılarına tanıklık eden Deyrulzafaran Manastırı Mezopotamya'nın kalbinde gizli bir mücevher gibi yuvalanmış, kültürel mirasın kalıcı bir simgesi olarak dimdik ayakta durmayı başarmıştır.

#hıristiyanlık #süryaniler #mardin #deyrulzafaranmanastırı
0
0
0
Kaynakça

Alkan, Adnan. “İnanç Turizmi Açısından Deyrulzafaran Manastırı ve Ziyaretçi Profili Üzerine Bir İnceleme”. Turk Turizm Arastirmalari Dergisi 4 (15 Nisan 2020), 1044-1059. https://doi.org/10.26677/TR1010.2020.381

Centre, UNESCO World Heritage. “Late Antique and Medieval Churches and Monasteries of Midyat and Surrounding Area (Tur ʿAbdin)”. UNESCO World Heritage Centre. Erişim 27 Temmuz 2023. https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6534/

Küçük, Zeynep Gül. Mardin ve Çevresinde Süryaniler. Adana: Çukurova Üniversitesi SBE, Yüksek Lisans Tezi, ts.

“Deyrulzafaran Manastırı”. Erişim 27 Temmuz 2023. https://web.archive.org/web/20100228180605/http://www.deyrulzafaran.org/turkce/manastir/basliklar.asp?anakategori=TAR%DDH

“Deyrulzafaran Manastırı - Mardin”. Erişim 27 Temmuz 2023. http://www.deyrulzafaran.org/turkce/


BENZER MAKALE
Hristiyanlıkta İkon Anlayışı

Hristiyanlıkta İkon Anlayışı

Yunanca “eikon” sözcüğünden gelen ikon veya ikona, imge, simge, tasvir anlamlarına gelmektedir....

İstanbul Fener Rum Patrikhanesi

İstanbul Fener Rum Patrikhanesi

1054 yılında Hıristiyan kiliseler arasında yaşanan büyük ayrılığın ardından İstanbul'da Roma'dan bağımsız...

Mabedin Kurtuluş Bayramı Hanuka

Mabedin Kurtuluş Bayramı Hanuka

“Işık Festivali”, “Makkabi Bayramı” olarak da bilinen Hanuka, Yahudiler tarafından her yıl Kislev...

Evanjelizm ve Amerika Örneği

Evanjelizm ve Amerika Örneği

Evanjelizm’in Amerika’ya girmesi ve burada sağlam şekilde inşa edilmeye başlaması, İngiltere’de ortaya...

Ölmüş Ataların Geride Kalanları Ziyarete Geldiği Gün: Bon Festivali

Ölmüş Ataların Geride Kalanları Ziyarete Geldiği Gün: Bon Festivali

Obon olarak da adlandırılan Bon festivali, Japonya’da “ataları anma bayramı” olarak kutlanmaktadır. Bon...

Caynizm ve Ahimsa Prensibi

Caynizm ve Ahimsa Prensibi

Caynizm’in dünya üzerinde tanınması ve yaygınlık kazanmasında etkili olan en önemli inanç “ahimsa”...

Şiilik ve Ana İlkeleri

Şiilik ve Ana İlkeleri

Şia, Hz. Peygamber’in vefatından sonra Hz. Ali’nin nass ile halife oluğuna inanır ve imametin kıyamete kadar...

Son Akşam Yemeği Tablosunun Kökeni ve Evharistiya

Son Akşam Yemeği Tablosunun Kökeni ve Evharistiya

Leonardo da Vinci denilince akla gelen eserlerinden biri de hiç şüphesiz Milano’da Santa Maria delle Grazie...

Yahudi Aydınlanma Hareketi: Haskala

Yahudi Aydınlanma Hareketi: Haskala

Yahudiler yüzyıllar boyunca seçilmiş halk olmaları nedeniyle kendilerini her zaman diğer toplumlardan ayrı tutmuş...

Sathya Sai Baba Hareketi

Sathya Sai Baba Hareketi

Aziz Shirdi Sai Baba'nın reenkarnasyonu olduğu kabul edilen Sathya Sai Baba'nın, Hindistan'da başlattığı...

ANASAYFA
RASTGELE
KATEGORİLER
POPÜLER
EN YENİLER