Konya Bilim Merkezi İlimge

Kapadokya'nın Zamansız Manzarasında Hıristiyanlık

 Raziye Betül Dikmen
 3 dk  183

Kapadokya, Hıristiyanlık tarihi ve maneviyatı açısından son derece önemli bir bölge olarak kabul edilmektedir. Hristiyanlığın yeraltı şehirleri ve kayaya oyulmuş kiliseleri, Hristiyan halkın sığınak olarak kullandığı günlerden Bizans döneminde ortaya çıkan ve gelişen manastır topluluklarına kadar bölgenin kültürel ve dini kimliği üzerinde silinmez bir iz bırakmıştır. Yüzyıllar boyunca bu topraklar, sahip olduğu zengin inanç mirası ile Hıristiyan dünyasının beşiği olarak hizmet etmiştir.

Kapadokya’nın bu ismi nereden aldığına dair farklı iddialar bulunmaktadır. Bu iddialar içerisinde genel kabul görenlerden bir tanesi, Pers kaynaklarında geçen ve “güzel atlar diyarı” anlamına gelen “katpatuka” kelimesinden türetildiğine dair görüştür. Başka bir iddia ise isminin Kızılırmak’ın bir kolu olan Kapadox’tan (Delice Çayı) türemiş olduğu ve bu suyun yakınında yaşayan halk için de bu kelimenin kullanıldığıdır.


Tarih boyunca bu bölge üzerinde çok farklı toplulukların yaşadığı bilinmektedir. M.Ö. 3000’lerde bölgede ilk yaşayan Asurlular olmuştur. M.Ö. 1750’de Hititlerin hâkimiyetine giren bu bölge, M.Ö. 1200’lerde deniz kavimlerinin gelişine kadar Hititler’de kalmıştır. M.Ö. 88’de tekrar Hititlerin hâkimiyetine girene kadar bölgeye kısa süre Frigyalıların hâkim olduğu bilinmektedir. M.Ö. 332’de Kapadokya Krallığı kurulana kadar geçen sürede bölge Lidyalılar ve Perslerin hâkimiyetine girmiştir. M.Ö. 280’de istilalara maruz kalan Kapadokya Krallığı bu istilalara karşı direnç gösterememiş, krallık sona ermiş ve bölge M.S. 17 yılında Roma hâkimiyeti altına girmiştir.

Kapadokya’ya Hıristiyanlığı getiren ilk kişinin kim olduğu konusunda farklı görüşler bulunmaktadır. Batılı yazarlar, Petrus’un mektubunda geçen ifadelerden hareketle Kapadokya’nın sorumluluğunun Petrus’ta olduğunu, bu nedenle Hıristiyanlığın Anadolu’ya gelmesini sağlayan isimin Petrus olduğunu kabul etmektedir. Bir başka görüş Hıristiyanlığın Anadolu’ya Barnaba ve Pavlus’un yapmış oldukları seyahatler sayesinde yayıldığını savunmaktadır. Fakat Anadolu’ya Hıristiyanlığı ilk kimin getirmiş olduğuna dair kesin bir bilgi bulunmamaktadır. Yeni Ahit’ten alınan bilgiler ışığında kesin olan tek şey havariler yaşarken, yaklaşık 65 yılından önce Kapadokya’da Hıristiyanlığı kabul eden kişilerin olduğudur.


Hıristiyanlığın yeni bir din olarak ortaya çıkması ve yayılmasıyla beraber bu dine inananlar ilk zamanlarda hor görülmüş, işkencelere maruz bırakılmıştır. Romalı askerlerin bu baskı ve zulümlerine karşı Hıristiyanlar korunmak için Anadolu’ya göç etmişlerdir. Böylece Kapadokya’nın mağaraları ve vadileri, Hristiyanların saklanmaları ve güven içinde yaşamaları için uygun bir yuva haline gelmiştir.

MS 1. yüzyılda Hıristiyanlığın yayılmaya başlamasıyla bölge, engebeli arazisi sayesinde yalnızlık arayan keşiş ve münzeviler için önemli bir manastır merkezi haline gelmiştir. Özellikle 3. yüzyılda Kapadokya, Hıristiyanlar için önemli bir eğitim merkezi olmuştur. Kapadokya’da Hıristiyanlığın altın çağı denilecek olan 4. yüzyılda bölge, Hıristiyan doktrini ve teolojisinin gelişmesinde önemli rol oynayan bir grup etkili ilahiyatçı ve lider olan Kapadokyalı Babalar tarafından yönetilmiştir. Kapadokyalı Babalar olarak Hıristiyan dünyasında önemli bir yere sahip olan bu isimler; Büyük Aziz Basel, Aziz Nyssa’lı Gregory ve St. Gregory Nazianzus’tur.

Kapadokya, Hıristiyanlığın ortaya çıktığı ilk dönemlerde yaşadıkları baskı ve zulümlere karşı canlarını ve inançlarını korumaları için önemli bir yer olmuştur. Antik kayalara oyulmuş kiliseler, manastırlar ve yeraltı şehirleri, ilahi güçle teselli olan, kendilerine sığınak arayan ve birlik olmak isteyen ilk Hıristiyanların sarsılmaz bağlılığının ve derin maneviyatının kalıcı mirasıdır.

#hıristiyanlık #kapadokya #kilise
0
0
0
Kaynakça

Adıbelli, Ramazan. “Kapadokya’ya Hıristiyanlığın Giriş Süreci”. Grafiker Yayıncılık 6 (2012), 351-369.

Bağır, Hüseyin. “Kapadokya Bölgesinin Hıristiyanlıktaki Yeri ve Önemi”. Erişim 17 Temmuz 2023. https://www.academia.edu/36111471/Kapadokya_B%C3%B6lgesinin_H%C4%B1ristiyanl%C4%B1ktaki_Yeri_ve_%C3%96nemi_docx

“Cappadocia’s Christian Heritage: Exploring the Ancient Churches and Monasteries of Central Turkey”. Erişim 17 Temmuz 2023. https://cappadociatravelpass.com/cappadocias-christian-heritage-exploring-the-ancient-churches-and-monasteries-in-cappadocia

“History of Cappadocia - Tourism in Cappadocia and Urgup | Kayakapi Premium Caves - Cappadocia | Luxury Boutique Cave Hotel”. Erişim 17 Temmuz 2023. https://www.kayakapi.com/cappadocia

BENZER MAKALE
Hristiyanlıkta İkon Anlayışı

Hristiyanlıkta İkon Anlayışı

Yunanca “eikon” sözcüğünden gelen ikon veya ikona, imge, simge, tasvir anlamlarına gelmektedir....

İstanbul Fener Rum Patrikhanesi

İstanbul Fener Rum Patrikhanesi

1054 yılında Hıristiyan kiliseler arasında yaşanan büyük ayrılığın ardından İstanbul'da Roma'dan bağımsız...

Mabedin Kurtuluş Bayramı Hanuka

Mabedin Kurtuluş Bayramı Hanuka

“Işık Festivali”, “Makkabi Bayramı” olarak da bilinen Hanuka, Yahudiler tarafından her yıl Kislev...

Evanjelizm ve Amerika Örneği

Evanjelizm ve Amerika Örneği

Evanjelizm’in Amerika’ya girmesi ve burada sağlam şekilde inşa edilmeye başlaması, İngiltere’de ortaya...

Ölmüş Ataların Geride Kalanları Ziyarete Geldiği Gün: Bon Festivali

Ölmüş Ataların Geride Kalanları Ziyarete Geldiği Gün: Bon Festivali

Obon olarak da adlandırılan Bon festivali, Japonya’da “ataları anma bayramı” olarak kutlanmaktadır. Bon...

Caynizm ve Ahimsa Prensibi

Caynizm ve Ahimsa Prensibi

Caynizm’in dünya üzerinde tanınması ve yaygınlık kazanmasında etkili olan en önemli inanç “ahimsa”...

Şiilik ve Ana İlkeleri

Şiilik ve Ana İlkeleri

Şia, Hz. Peygamber’in vefatından sonra Hz. Ali’nin nass ile halife oluğuna inanır ve imametin kıyamete kadar...

Son Akşam Yemeği Tablosunun Kökeni ve Evharistiya

Son Akşam Yemeği Tablosunun Kökeni ve Evharistiya

Leonardo da Vinci denilince akla gelen eserlerinden biri de hiç şüphesiz Milano’da Santa Maria delle Grazie...

Yahudi Aydınlanma Hareketi: Haskala

Yahudi Aydınlanma Hareketi: Haskala

Yahudiler yüzyıllar boyunca seçilmiş halk olmaları nedeniyle kendilerini her zaman diğer toplumlardan ayrı tutmuş...

Sathya Sai Baba Hareketi

Sathya Sai Baba Hareketi

Aziz Shirdi Sai Baba'nın reenkarnasyonu olduğu kabul edilen Sathya Sai Baba'nın, Hindistan'da başlattığı...

ANASAYFA
RASTGELE
KATEGORİLER
POPÜLER
EN YENİLER