Konya Bilim Merkezi İlimge

Çamur Volkanları

 Feyza Güsün
 4 dk  117

Çamur volkanları yer yüzene sıcak çamur, su, gaz ve diğer maddelerin püsküren doğal jeolojik oluşumlardır. Genellikle bir veya iki metre yükseklikten oluşan volkan şeklinde çamur ve kil konisidir. Lav sıvısı akışında olduğu gibi yerdeki bir havalandırma deliğinden yavaşça akabilen ya da volkanik gaz ile kaynar sudan sızarak aniden havaya fırlatılan sıcak su ve ince tortu karışımından oluşur. Açığa çıkan gazlar genellikle metan, karbondioksit ve nitrojendir. Çoğunlukla asidik veya tuzludur.

“Tortul volkanlar” veya "gaz-petrol volkanları" olarak da bilinen çamur volkanları, lav ve kül püskürten geleneksel volkanlardan farklıdır. Magmatik volkanlar gibi gazların çamurun içinde sıkışması sonucu güçlü bir şekilde patlayabilmekte, yüksekliği bazen birkaç yüz metreyi bulabilmektedir. Ancak bu patlamalar genellikle geleneksel lav patlamaları kadar tehlikeli değildir. Çamur volkanları deniz tabanında da bulunabilir. Kıyı şeridinin topoğrafyasını ve şeklini değiştiren adalar ve kıyılar oluşturabilir.

Çamur volkanları, bilimsel araştırmalar için ilginç bir konu oluşturur. Araştırmalarda özellikle petrolün bulunduğu bölgelerde çamur volkanlarının da oluştuğu tespit edilmiştir. Yeraltı sularıyla birlikte petrol genellikle az miktarda yükselmektedir. Bu durumun, bölgede değerli bir tortunun olduğuna işaret ettiği söylenmektedir. Bu tarzda ortaya çıkan çamur volkanları hem kalıcı hem de periyodik olabilmektedir. 


Günümüzde gözlemleme olanağına sahip olduğumuz çamur volkanları, birkaç milyon yıl önce faaliyet göstermeye başlayan çok sayıda patlamanın bir sonucu olarak ortaya çıkmışlardır. Jeologlar bu sürecin Kafkasya’da yaklaşık 35 milyon yıl önce başladığını ileri sürmektedir. Bu volkanlar dünya genelinde birçok farklı yerde bulunabilir. Bu alanlar: Azerbaycan, Türkmenistan, Gürcistan, Ukrayna, Kırım, Romanya, Kazakistan, İtalya, Özbekistan, Irak, İran, Hindistan, Çin, Burma, Japonya, Sahalin, Borneo, Java, Malaya Adaları, Yeni Zelanda, Amerika, Alaska, Kanada, Meksika, Venezuela, Kolombiya şeklindedir. Ayrıca dünyada bilinen 2000'den fazla çamur volkanın 344'ü Azerbaycan'da yer almaktadır. Bu volkanların bir kısmı Azerbaycan'a ait Hazar Denizi tabanında bulunur. Türkiye'de ise Samsun-Sinop açıklarında, Karadeniz'in derinliklerinde çamur volkanı tespit edilmiştir. Doğalgaz ve petrol aramaları sırasında 30 mil açıkta, 700 m derinlikte, 180 m'ye kadar püsküren çamur volkanı keşfedilmiştir.

Jeologlar tarafından volkan alanlarında belirli dönemlerde araştırmalar yapılmaktadır. Bu alanlar yer kabuğu hareketleri, tortul kayaç oluşumu ve volkanik aktivite üzerine araştırma yapmak için kullanılırlar. Jeologlar, bu tür volkanları inceleyerek yer kabuğunun davranışını daha iyi anlayabilirler. 


Çamur volkanlarının yakınında sıklıkla mineral ve termal kaynaklar bulunur. Bu kaynaklar, sağlık ve rekreasyon amaçları için kullanılabilir. Örneğin bazı çamur volkanları ve yakınlarında bulunan termal sular şifa bulmak amacıyla kullanılır. Bu tür banyoların mineral açısından zengin olması sebebiyle cilt sağlığına iyi geldiği yönünde görüşler mevcuttur. Bütün bunların yanında insanlar bu mineral çeşitliliğinin ruh sağlığına iyi geldiğine, stres azaltmaya faydalı olduğuna inanır. Sağlık açısından ziyaret edilen çamur volkanları, yer aldığı bölgeye ekonomik anlamda da katkıda bulunur.

Çamur volkanlarının çevresinde biyoçeşitlilik üst seviyededir. Bu özel çevre koşullarına uyum sağlamış birçok bitki ve hayvan türü bulunabilir. Bu tür alanlar ekolojik araştırmalar için önem arz etmektedir. Dolayısıyla çamur volkanları, öğrencilerin ve araştırmacıların jeoloji, volkanoloji ve çevre bilimleri gibi konularda araştırma yapmaları için mükemmel bir ortam sağlar. Bu bölgelerde yapılan çalışmalar, bilimsel bilgiyi artırmaya katkıda bulunabilir.

Dünya üzerindeki bazı çamur volkanları turist ziyaretine açılmıştır. Ziyaretçiler bu tür yerleri keşfederek doğal güzellikleri ve olağandışı fenomenleri görebilirler. Bu durum bölgeye turistik gelir kazandırmakla birlikte yerel ekonomiye katkı sağlamaktadır.

Çamur volkanlarının faydaları yanı sıra bazı riskleri de bulunmaktadır. Sağlık açısından tercih edilen ve kullanılan çamurlar, doktor kontrolünde yapılmalıdır. Turistik bölgelerde ise çamur volkanlarının patlaması veya gaz salınımı gibi doğal tehlikeler söz konusu olabilir. Bu nedenle çamur volkanları dikkatli bir şekilde izlenmeli ve gerekli güvenlik önlemleri alınmalıdır.

#çamur volkanları #jeoloji #mineral
0
0
0
Kaynakça

’Ponce, Victor M., “The Tiracoma Mud Volcanoes”, Erişim Tarihi: 12.10.2023. https://ponce.sdsu.edu/mud_volcano.html 

Britannica, “Mud Volcano”, Erişim Tarihi: 12.10.2023. https://www.britannica.com/science/mud-volcano 

University of Waterloo, “Mud Volcanoes”, Erişim Tarihi: 13.10.2023. https://uwaterloo.ca/wat-on-earth/news/mud-volcanoes 

O’Hare, Maureen, “The mud volcano capital of the world”, Erişim Tarihi: 14.10.2023. https://edition.cnn.com/travel/article/azerbaijan-mud-volcanoes/index.html 


BENZER MAKALE
Jeolojide Bir Devrim: Kıtaların Kayması Teorisi

Jeolojide Bir Devrim: Kıtaların Kayması Teorisi

Levha tektoniği, Dünya'nın yer kabuğunun yavaş yavaş hareket ettiği fikrini ortaya koyan bir teoridir. Yer kabuğu...

Endülüslü Müslümanların Atlantik Okyanusunu Keşfetme Girişimleri

Endülüslü Müslümanların Atlantik Okyanusunu Keşfetme Girişimleri

Coğrafyacı al-Mas’udi, İber yarımadasında yaşayan Müslüman Arapların Atlantik okyanusunu keşfetmek amacıyla...

Babil ve Asma Bahçeleri

Babil ve Asma Bahçeleri

Babil tarihi, Mezopotamya'daki Babil kentinin tarihini kapsar. Babil, günümüzde Irak'ın güneyinde...

Tikal Tapınağı: Mayalar’ın Mimari Harikası

Tikal Tapınağı: Mayalar’ın Mimari Harikası

Tikal Tapınağı, Maya uygarlığı tarafından M.Ö. 4. yüzyılda inşa edilmiştir. Tikal, Maya uygarlığı döneminde...

Mısır Piramitleri: Antik Mimarinin Büyüleyici Yapıları

Mısır Piramitleri: Antik Mimarinin Büyüleyici Yapıları

Mısır Piramitleri, insanlık tarihindeki en etkileyici mimari başarılardan bazılarıdır.

Angkor Vat Tapınağı

Angkor Vat Tapınağı

Angkor Vatı, Kamboçya'da bulunan ve dünyanın en önemli arkeolojik bölgelerinden biri olan Angkor...

Baharatın Tarihi ve Baharat Yolu

Baharatın Tarihi ve Baharat Yolu

Antik ticaret yollarından oluşan bir ağ olan Baharat Yolu, baharatların menşe yerlerinden uzak noktalara taşınmasını kolaylaştırarak...

Dünyanın Devletsiz Kıtası Antarktika ve Antarktika Antlaşması

Dünyanın Devletsiz Kıtası Antarktika ve Antarktika Antlaşması

Dünya üzerinde hiçbir devletin söz hakkının olmadığı, insanlar tarafından kolonileştirilmemiş, yerli...

Orta Çağ Dünyası Kaşifi: İbni Battuta

Orta Çağ Dünyası Kaşifi: İbni Battuta

Faslı bir alim ve seyyah olan İbn Battuta, dönemin tüm kaşiflerinden daha uzaklara giderek yaptığı olağanüstü...

Aztek Başkenti: Tenochtitlan

Aztek Başkenti: Tenochtitlan

Güney Amerika’nın kadim halkları arasında yer alan Aztek İmparatorluğunun başkenti konumundaki Tenochtitlan,...

ANASAYFA
RASTGELE
KATEGORİLER
POPÜLER
EN YENİLER