Konya Bilim Merkezi İlimge

Stoa Felsefesi Nedir?

 KBM Yönetici Editor
 4 dk  4767

Bir felsefe olarak Stoa 2000 yılı aşkın bir süredir var olmaya devam ediyor, ancak bugün birçok insan hala onun öğretilerinden ve ilkelerinden habersiz. Stoa felsefesi, bilgelik, cesaret, adalet ve ölçülülük erdemlerini teşvik ederken, kişisel ahlakı ve özdenetim gelişimini vurgular.

Stoa Felsefesine Giriş

Stoa felsefesi, M.Ö. 3. yüzyılın başlarında Citium'lu filozof Zeno tarafından kurulan antik Yunanistan'da ortaya çıkan bir felsefedir. Felsefe daha sonra Cleanthes, Chrysippus ve Epictetus gibi diğer filozoflar tarafından daha fazla geliştirildi. Stoacılık eski Roma'da popüler hale geldi ve imparator Marcus Aurelius da dahil olmak üzere birçok ünlü şahsiyet tarafından benimsendi. Stoacılık kelimesi, sundurma veya revak anlamına gelen Yunanca "Stoa" kelimesinden gelir. Bu terim, ilk dönemlerde filozof Zeno'nun öğrencilerine ders verdiği yeri tarif etmek için kullanılsa da daha sonra Zeno ve takipçileri tarafından öğretilen felsefeyi tanımlamak için kullanıldı.

Stoa Felsefesinin Tarihi ve Kökenleri

Stoacılık Antik Yunanistan'da ortaya çıktı, ancak antik Roma'da popüler oldu. Felsefe, M.Ö. 334'te Kıbrıs'ta doğan Citium'lu Zeno tarafından kuruldu. Zeno, bir deniz kazası geçirdikten sonra Sokrates'in öğretilerinden ilham alarak kendini felsefeye adamış bir tüccardı. Kendi felsefesini geliştirmeden önce filozoflar "Thebes of Thebes" ve "Stilpo of Megara" ile çalıştı. Zeno felsefesini Atina'da boyalı bir sütun dizisi olan Stoa Poikile'de öğretti. Öğretileri Sokrates'in fikirlerine dayanıyordu, ama aynı zamanda Herakleitos ve Kinikler gibi diğer filozofların fikirlerini de bünyesine kattı. Zeno'nun felsefesi, aralarında Cleanthes ve Chrysippus'un da bulunduğu takipçileri tarafından daha da geliştirildi. Stoacılık, imparator Marcus Aurelius da dahil olmak üzere birçok ünlü şahsiyet tarafından benimsendi ve Antik Roma'da popüler hale geldi. Stoacılık, daha sonraki birçok filozof ve düşünürün Stoacı fikirlerden yararlanmasıyla Roma İmparatorluğu boyunca ve ötesinde etkili olmaya devam etti.


Stoa Felsefesinin Temel İlkeleri

Stoa felsefesinin temel ilkeleri, bireylerin içsel benliklerini geliştirmeye ve doğaya uygun yaşamaya odaklanmaları gerektiği inancına dayanmaktadır. Stoacılar, evrendeki her şeyin birbirine bağlı olduğuna ve bireylerin doğal dünya ile uyum içinde yaşamak için çabalaması gerektiğine inanıyorlardı. Stoacılar, aklın ve mantığın önemine inandılar ve özdenetim ve disiplinin önemini vurguluyorlardı. Bireylerin duygularını ve arzularını kontrol etmeye çabalamaları gerektiğine ve bilgelik, cesaret, adalet ve ölçülülük gibi erdemlerini geliştirmeye odaklanmaları gerektiğine inanıyorlardı. Stoacılık, değiştirilemeyecek olanı kabul etmenin ve mevcut koşullardan memnun olmanın önemini de vurguladı. Stoacılar, bireylerin kontrol edebileceklerine odaklanmaları ve kontrol edemediklerini kabul etmeleri gerektiğine inanıyorlardı. 

Stoa Felsefesi Zihniyetini Anlamak

Stoacı zihniyeti anlamak için felsefenin ilkelerini anlamak önemlidir. Stoacılık, doğaya uygun yaşamanın ve özdenetim ve disiplin geliştirmenin önemini vurgular. Ayrıca neyin kontrol edilebileceğine odaklanmanın ve neyin kontrol edilemeyeceğini kabul etmenin önemini vurgular. Stoacı zihniyet, şimdiki ana odaklanmayı ve şu anda olanları kabul etmeyi içerir. Sıkıntı karşısında bile bir iç huzur ve sükûnet duygusu geliştirmeyi içerir. Aynı zamanda, kişinin mevcut koşullarıyla ilgili bir şükran ve memnuniyet duygusu geliştirmeyi de içerir. Stoacılık ayrıca maddi varlıklardan ve dış koşullardan bir kopukluk duygusu geliştirmeyi de içerir. Stoacılar, bireylerin dış doğrulama veya mutluluk aramak yerine içsel benliklerini geliştirmeye odaklanmaları gerektiğine inanıyorlardı.

Ünlü Stoacı Filozoflar ve Öğretileri

Tarih boyunca Citium'lu Zeno, Cleanthes, Chrysippus, Epictetus, Seneca ve Marcus Aurelius gibi birçok ünlü Stoacı filozof oldu. Bu filozofların hepsi Stoacılığın gelişimine katkıda bulundular ve birçok önemli öğretiyi geride bıraktılar. Stoacılığın kurucusu Zeno of Citium, bireylere içsel benliklerini geliştirmelerini ve doğaya uygun yaşamaya odaklanmaları gerektiğini öğretti. Ayrıca bilgeliğin, cesaretin, adaletin ve ölçülü olmanın önemini vurguladı.

Epictetus, bireylerin kontrol edebilecekleri şeylere odaklanmaları ve kontrol edemedikleri şeyleri de kabul etmeleri gerektiğini öğretti. Ayrıca özdenetim ve disiplinin önemini vurguladı.

Seneca, bireylerin içsel benliklerine odaklanmaları ve dış koşullardan kopma duygusu geliştirmeleri gerektiğini öğretti. Ayrıca değiştirilemeyecek olanı kabul etmenin ve şimdiki anda tatmin bulmanın önemini vurguladı.

Roma imparatoru Marcus Aurelius, Stoacı felsefe üzerine kapsamlı yazılar yazdı ve arkasında birçok önemli öğreti bıraktı. Doğaya uygun yaşamanın, özdenetim ve disiplin geliştirmenin önemini vurguladı.

#felsefe #stoacılık #antik yunan
0
0
0
Kaynakça

Çelikkol, Suat. “Stoa Felsefesinin Temel Görüşleri Üzerine Bir İnceleme”, Bilimname, 2019/37 (2019).

Aurelius, Marcus. Kendime Düşünceler. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2019. Basım,

Brun, Jean. Stoa Felsefesi. İstanbul: İletişim Yayınları, 1997.


BENZER MAKALE
Felsefi Düşüncede Arkhe

Felsefi Düşüncede Arkhe

Evrenin nasıl ortaya çıktığı, evrende var olan şeylerin kökeninin ne olduğu sorusu insanlığın en eski ve temel...

Çin Felsefesinde Toplumsal Düzen Fikri

Çin Felsefesinde Toplumsal Düzen Fikri

Yol, kaos ve düzen Çin felsefesinin merkezinde yer alan üç önemli kavramdır. Yol, düşünce...

Nietzsche ve Üstinsan Kavramı

Nietzsche ve Üstinsan Kavramı

Karakteristik pos bıyığı, acı yaşantısı ve kafa karıştıran eserleriyle tanınan Friedrich W. Nietzsche, felsefenin büyük...

Mary’nin Odasına Ziyaret

Mary’nin Odasına Ziyaret

Zihin felsefesinde tartışılagelen en temel konulardan biri fizikalizm üzerinedir 1931 yılında Otto Neurath ve 1932’de...

Bir Basitlik İlkesi: Ockham’ın Usturası

Bir Basitlik İlkesi: Ockham’ın Usturası

Ockham'ın usturasının prensibi genellikle İngiliz teolog, mantıkçı ve bir Fransisken rahibi olan Ockhamlı William'a...

Gazzâli ve Rüya Argümanı

Gazzâli ve Rüya Argümanı

Müslüman filozof ve hukuk bilgini Ebu Hamid el-Gazzâli (1058-1111), Descartes'tan 500 yıl önce...

İnsanı Hayvan Sayan Felsefi Görüş: Animalizm

İnsanı Hayvan Sayan Felsefi Görüş: Animalizm

Türkçeye “hayvancılık” olarak çevirebileceğimiz animalizmin ayırt edici iddiası temel metafizik...

Elealı Zenon ve Paradoksları: Aklın Sorgusu

Elealı Zenon ve Paradoksları: Aklın Sorgusu

Yaklaşık 2500 yıl kadar önce Elealı filozof Zenon ortaya birtakım fikirler attı ve çılgınca sorular sordu. Zenon...

Skolastik Felsefenin Doğuşu

Skolastik Felsefenin Doğuşu

8. ve 15. yüzyıllar Hıristiyan Ortaçağ felsefesinde Skolastik dönem olarak bilinmektedir. Bu dönemde...

George Orwell’in Siyaset Felsefesi

George Orwell’in Siyaset Felsefesi

Orwell’in siyaset felsefesinde temel iki kavram; 1930’ların ortasından hayatının sonuna kadar savunduğu sosyalizm...

ANASAYFA
RASTGELE
KATEGORİLER
POPÜLER
EN YENİLER